Satınalma - Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası Mimari Proje Yarışması

KENTSEL VE MİMARİ YAKLAŞIM 

Yeni Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası, kent içerisinde dağınık biçimde hizmet veren belediye müdürlüklerini tek çatı altında toplamanın ötesinde, belediye ile kentli arasındaki ilişkiyi yeniden tarif eden kamusal bir odak olarak ele alınmıştır. Yapının yalnızca idari işlemler için ziyaret edilen kurumsal bir yapı değil; kentlinin gündelik yaşamına dahil olan, farklı kullanıcıların karşılaşmasına ve bir arada bulunmasına olanak sağlayan bir mekân olması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda belediye işlevleri ile sosyal ve kamusal kullanımlar birbirinden kesin sınırlarla ayrılmak yerine, farklı ölçeklerde ilişki kuran parçalı bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Projenin temel yaklaşımı, kamusal yaşamın yapı sınırında sonlanmadığı; peyzajdan başlayarak zemin kata, buradan teraslar, galeriler ve düşey dolaşım aracılığıyla üst kotlara taşındığı bir süreklilik üzerine kuruludur. Bu nedenle yapı, arazi üzerine yerleştirilmiş tekil bir belediye kütlesi olarak değil, zeminden üreyen ve yeniden zemine yönelen bir mekânsal sistem olarak ele alınmıştır. Farklı programların farklı kotlarda bir araya gelmesi, yapıyı zeminden yükselen yapay bir topografyaya dönüştürür. Bu “tepeleşme” hali, yarışma alanının yakınındaki doğal tepe ile de ilişki kurar; belediye yapısındaki kapalı ve yarı açık sosyal programlar ile doğal topoğrafyada yer alan açık hava kullanımları birbirini besleyen iki kamusal odak olarak düşünülmüştür. 

 ZEMİN, PEYZAJ VE KADEMELENEN YAPI 

Projenin mekânsal organizasyonunun başlangıç noktası zemindir. Peyzaj, yapı çevresinde kalan ikincil bir açık alan değil, mimari organizasyonu üreten ilk katman olarak ele alınmıştır. Gridal sistem içerisinde parçalanan sert zeminler, yeşil yüzeyler, dolaşım ve karşılaşma alanları farklı gündelik kullanımlara olanak sağlayan aktif bir kamusal zemin oluşturur. Peyzajdaki bu artikülasyonlar yapının girişlerini ve yaya hareketlerini yönlendirirken, yapının geometrisinin de başlangıç referansını oluşturur. Zeminde başlayan parçalı kurgu yapının içine girerek zemin kat organizasyonuna, ardından üst kat döşemelerine, galerilere ve teraslara dönüşür. Zemin kat bu nedenle yapının en kamusal katmanı olarak kurgulanmış; kütüphane, kafe ve vatandaşla yoğun ilişki kuran birimler açık alanlarla doğrudan ilişkilendirilmiştir. Böylece belediyenin yalnızca işlem yapmak için ziyaret edilen değil, günlük olarak uğranabilen bir kent mekânına dönüşmesi hedeflenmiştir. Zemin düzlemindeki parçalı geometri üst katlarda da sürdürülür. Katlar yükseldikçe döşeme izleri geri çekilir ve parçalanır; farklı ölçeklerde teraslar ortaya çıkar. Bu teraslar çalışma alanlarının açık alanla ilişkisini güçlendirirken katlar arasında görsel ve mekânsal süreklilik sağlar. Yapı yukarı çıktıkça geri çekilir; aşağıya doğru indikçe genişler, çoğalır ve kamusallaşır. Projenin “yere basma” hali, bu anlamda yalnızca kütlesel bir karar değil, belediye programının kentle kurduğu ilişkinin mekânsal karşılığıdır. 

PROGRAM, ŞEFFAFLIK VE DOLAŞIM 

Kesin ihtiyaç programındaki birimler; kullanım yoğunlukları, kamusal erişim gereksinimleri ve birbirleriyle kurmaları gereken ilişkiler doğrultusunda dağıtılmıştır. Kentliyle yoğun ilişki kuran işlevler alt kotlarda, daha kontrollü çalışma ve yönetim birimleri ise üst kotlarda konumlandırılmıştır. Bununla birlikte program kesin bir kamusal–kurumsal zonlamaya ayrılmamış; belediye birimlerinin arasına yerleşen galeriler, teraslar ve ortak alanlarla kullanıcılar arasındaki karşılaşmalar desteklenmiştir. Döşemelerdeki galeri boşlukları farklı kotların birbirinden kopmasını engelleyerek sürekli görsel ilişkiler oluşturur. Böylece belediye yapısından beklenen şeffaflık, yalnızca geçirgen cepheler üzerinden değil; farklı kullanıcıların, programların ve kotların birbirleriyle kurduğu ilişkiler üzerinden sağlanır. Vatandaş ve belediye çalışanlarının kullandığı iki ana düşey sirkülasyon çekirdeği katlar arasındaki hareketi ortak alanlarla ilişkilendirirken kullanıcıyı sürekli olarak zemine yönlendiren bir dolaşım sistemi oluşturur. Başkanlık ve ilişkili yönetim birimleri için ise genel dolaşımdan bağımsız üçüncü bir çekirdek önerilmiştir. Böylece yapının kamusal açıklığı ile kurumsal işleyişin gerektirdiği kontrollü erişim birlikte sağlanmaktadır. 

TAŞIYICI SİSTEM, EKONOMİ VE DEVAMLILIK

Yapının taşıyıcı sistemi, mimari organizasyonu düzenleyen ortak bir altyapı olarak ele alınmıştır. Üst yapıda 15x40 cm ahşap kirişler ve 15x45 cm ahşap kolonlardan oluşan gridal sistem ile CLT döşemeler önerilmiştir. Ahşap kaset sistem farklı program ölçeklerini, galeri boşluklarını ve kademelenen döşemeleri ortak bir yapısal düzen içerisinde çözer; yapı sınırlarında saçaklanarak açık ve yarı açık mekânların tanımlanmasına katkıda bulunur. Bodrum ve otopark katlarında ise betonarme sistem tercih edilmiştir. Üst yapıdaki sık ahşap kolon düzeni ile otoparkın gerektirdiği daha geniş açıklıklar arasındaki geçiş, betonarme transfer sistemiyle sağlanmakta; ahşap kolon yükleri transfer kirişleri üzerinden daha seyrek betonarme kolonlara aktarılmaktadır. Tekrar eden grid, belediye organizasyonunda gelecekte gerçekleşebilecek değişikliklere uyum sağlayabilecek esnek bir altyapı sunar. Modüler ahşap sistem yapım ve montaj süreçlerinin rasyonelleştirilmesine, CLT döşemeler ise üst yapının hafifletilmesine katkı sağlar. Betonarmenin yalnızca zemin altındaki dayanıklılık ve geniş açıklık gerektiren bölümlerde kullanılmasıyla her malzeme performansının avantajlı olduğu yerde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak proje, belediyeyi kentin üzerine yerleştirilen tekil bir yönetim nesnesi olarak değil; kent zemininin kalınlaşarak programa, dolaşıma, terasa ve mimariye dönüştüğü yeni bir kamusal topografya olarak ele almaktadır. Peyzajdan başlayan sistem üst kotlara taşınırken, kademelenen yapı yeniden zemine yayılır. Böylece belediye yapısı, zeminden üreyen ve yeniden zemine yönelen, şeffaflığı biçimden çok ilişkiler üzerinden kuran bir kamusal sistem olarak tariflenmektedir.