1. Mansiyon - Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası Mimari Proje Yarışması

KÖK FİKİR

Mekân, bağlamla kurduğu niteliksel ilişkilerle anlam kazanır. Coğrafi karakter, gündelik yaşam pratikleri, iklimsel unsurlar ve yere özgü nitelikler; mekânı yalnızca kapalı alanlar üzerinden değil, doluluk ve boşluk hiyerarşisiyle bütüncül biçimde tanımlar. Yapı boşluğu, boşluk ise yapıyı var eder; ışık ve gölge bu diyalektikte kurgusal bir değer kazanır. Bu ilişki biçimi; açık, yarı açık ve kapalı mekânlar arasındaki yerleşik eşikleri çözerek sınırları muğlaklaştırır. Tasarım alanı, yakın çevreye ilişkin gelişme kararlarını gözeten çok katmanlı ve sızılabilir bir kamusal hacim olarak ele alınmıştır. Yapı; kütlesel bir engel oluşturmak yerine içine, üstüne, altına ve yanına sızılabilen, içinden geçilerek kentle yeni bağlantılar kuran bir kurgu sunar. Avlu, teras, sokak, gölge, açık dolaşım hatları ve kat bahçeleriyle tektonik kurgusunu ortaya koyan yapı, oluşturduğu mikro klimatik ortamla Akdenizli kimliğini açığa çıkararak kamusal kullanımı merkeze alır.

Kapalı ve açık alan arasındaki sınırlar; tanımlı boşluk etrafında şekillenen açık sirkülasyon elemanları, kat terasları ve yarı açık dolaşım ağlarıyla kurulur. Belediye birimleri bu boşluk etrafında konumlanarak kapalı alan sirkülasyon yükünü yarı açık mekânlar aracılığıyla avlunun hacimsel sürekliliğine aktarır. Tasarım; mevcut ve olası kamusal izleri kavrayarak belirginleştirir. Alanın karakteristik öğesi olan yeşil odağı dışsal bir unsur olmaktan çıkarıp kütle içine çekerek yatay ve düşeyde yapı kimliğinin belirleyici bir parçası haline getirir. Tüm içe ve dışa bakan cepheler insan hareketleri ve peyzaj unsurları ile yapının yaşayan, devinen yüzleri olarak var olur.

Geçmişten bugüne kent hafızasında kente ilk giriş noktası olma değerini taşıyan alan, bir kapı metaforuyla dolaylı olarak ilişkilendirilmiştir. Bu doğrultuda; açık, yarı açık, kapalı ve yeşil alan mekânsal pratiklerini çerçeveleyen, içinden geçilebilir bir KAMUSAL TAK önerilmiştir. Yapı, katı bir tipoloji üretmek yerine mevcut kentsel deneyimlerle anlamlanan, AKDENİZLİ bir doluluk-boşluk ağı var eder; bir anlamda kullanıcılara “terini soğutmak için serinde, gölgede dinlenebilecek alanlar yaratır”.

Alan-Çevre Özellikleri ve Yaklaşımlar

Yapı adası gelişme dinamiklerine açık potansiyel bir odak olma özelliğine sahiptir. Alanın Batı yönünde kent merkezinden ana yaklaşımı sağlayan Şehit Üst Teğmen Cemalettin Yılmaz Caddesi ile karşılık bulurken, Doğu yönü ise Garaj Caddesi ile tanımlanır. Bu Cadde İmar planında kurum yapıları ile tanımlanacakken aynı zamanda yine imar planında önerilen yeşil alanlara ve rekreasyon alanlarına yüz verir.

Yapılaşma alanının kuzeyi dönüşmesi öngörülen Balık Hali, Güneyi ise planlanan Hükümet Konağı alanı ve konut blokları ile tanımlanır. Doğu-Batı ve Kuzey-Güney aksları kamusal bağlantı izleri/aksları olarak süreklilik potansiyeline ve gerekliliğine sahiptir. Tasarım alanında bulunan mevcut yeşil odak her iki aksla ilişkilenerek bu aksları tanımlayacak biçimde gelişme potansiyeline sahiptir. Tasarım önerisi tüm bu odaklar ve akslarla ilişkilenerek yapısal izini belirler, kamusal bağlantı akslarına tutunarak gelişme izlerini tanımlar, güçlendirir.

Ada Bütününe Dair Kararlar ve Öneriler

Ada genelinde, alanın kuzeyindeki Balık Hali ile Güneyindeki Hükümet Konağı alanı arasında kamusal bağlantılar kuran yerleşim ve kullanım önerileri geliştirilmiş; bu doğrultuda Kuzey-

Güney aksında kamusal bir bağlantı izi oluşturulmuştur. Kuzey yönünde belediye ticari birimlerinin promenadına eklemlenen çarşı promenadı ve sosyal birimler önerilmiştir.

Belediye kütlesi önünde kesintisiz biçimde kurgulanan bu aks; Sosyal & Kültürel Yaşam Avlusu, mevcut yeşil alan odağı, belediye kafeteryası ve kütüphanesinin açıldığı sosyal terasa ilişerek Güneydeki Hükümet Konağı kütlesine ve meydan önerisine uzanır. Doğu-batı kamusal bağlantı aksı ise tören alanı ile mevcut yeşil alan odağına eklemlenir. Bu aks; Belediye Sokağı, Sosyal & Kültürel Yaşam Avlusu ve Yeşil Koridor/Ekolojik Bağ ile katmanlaşarak KAMUSAL TAK Hacmi aracılığıyla doğudaki gelişme alanına kesintisiz ve alternatifli erişimler sunar.

Alanın karakteristik özelliği olan mevcut yeşil doku, önerilen kamusal bağlantı izleriyle her iki aks doğrultusunda ilişkilendirilir. Bu karakterin ada bütününde gelişmesi ve egemen bir nitelik kazanması adına, mevcut yeşil dokunun odağında gelişen bir yeşil alan sistematiği tasarlanmıştır. Yeşil gelişme stratejisi, Kuzeyde çarşı promenadını Batı ve Doğu yönlerinde bütünlerken Batı yönünde de geliştirilmesi öngörülmüştür. Doku; Doğu yönünde planlanan yeşil ve rekreasyon alanlarına uzanan Yeşil Koridor/Ekolojik Bağın başlangıcı olarak düşünülmüş, Güneyde ise imar planındaki park lekesine uzanacak biçimde kurgulanmıştır.

Kurgulanan kamusal bağlantı ve erişim izleri, Kuzey ve Güney alanlardaki önerilerin gerçekleşmemesi durumunda da işlevselliğini korur. Tasarım, kendi alanı içinde anlamlı ve ilişkili mekânsal dizilimler tanımlayarak başlayıp sonlanabilir. Kuzeydeki Belediye Ticari

Birimler Promenadı, Batıdan gelen yaya yaklaşımını da karşılayacak biçimde konumlanmıştır.

Yeşil dokunun içine sızarak alana güçlü bir bağlantı kuran bu kamusal iz; Güney yönünde mevcut yeşil odağa, Sosyal & Kültürel Yaşam Avlusuna, sosyal teraslara ve Yeşil Koridor/Ekolojik Bağa bağlanarak erişim alternatiflerini artırır.

Mevcut Yeşil Alan Odağı-Tasarım ilişkisi ve Yeşil Koridor/Ekolojik Bağ

Belediye kütlesi, mevcut yoğun ağaç dokusuyla içinde, önünde ve altında yarattığı boşluklar üzerinden ilişki kurar. Tasarım, mevcut yeşil alanı yapısal boşluğun içine eğimli bir yüzeyle

+4.00 kotuna taşır; bu kot itibarıyla düşeyde kurgulanan kat bahçeleri ve teraslar aracılığıyla çatı bahçesine kadar uzanarak avlu hacmine eklemlenir. Aynı zamanda mevcut yeşil doku, eğimli bir bahçe ile -4.00 kotuna da inerek yaşam avlusuna bağlanır. +4.00 kotuna ulaşan yeşil doku, yatayda belediye birimleriyle ilişki kurarak Yeşil Koridor/Ekolojik Bağa dönüşür; kütle içindeki boşluktan geçerek doğu yönündeki yeşil alana ve ardından rekreasyon alanına uzanan kentsel bir bağ oluşturur.

Yeşil Koridor/Ekolojik Bağ olarak tanımlanan bu yapısal süreklilik, Doğu yönünde imar planında belirlenen yeşil alanlara ve rekreasyon bölgesine bağlanan bir platforma dönüşür. Kütleyi aştığı noktada dilatasyon ile ayrıca çözümlenecek bu bağlantı, platform üzerinde türler arası birlikteliği destekleyen bir zemin üretir. Karar, yapının ön-arka ilişkilerini ve çevre kullanım alanlarını bağlarken; Doğu yönündeki gelişecek kurum binalarına bakan yapı cephesi hem ekolojik koridor bağlantısı hem de Belediye Sokağı aracılığıyla kamusal ilişkileri biçimlendirir.

Bu yaklaşım ön-arka ifadelerindeki zıtlık unsurunu çözerek ilişkilendirir, bütüncül bir alan kavrayışını ortaya koyar.

Belediye İç Sokak Kurgusu

Belediye kütlesinde oluşturulan boşluklar, avlular ve sokaklar yapılaşma alanının ön-arka ilişkilerini yatayda ve düşeyde sürdürür. Oluşturulan kamusal bağlantı izleri yapı kütlesine ulaştığında "Belediye Sokağı"na dönüşerek imar planındaki yapılaşma alanlarına kesintisiz bir bağ kurar. İçinden geçilen ve duraklama imkânı sunan bu sokak, bağlama özgü açık alan deneyimini güçlendirerek yapıya erişimleri kolaylaştırır; imar planında önerilen kurum yapılarının kullanım ve ulaşım şemasını yönlendiren kamusal bir iz işlevi görür. Yapı, bu sokak ve boşluklar aracılığıyla keskin sınırlar yaratmak yerine yeni bağlantılar kurar ve gündelik yaşam pratikleriyle eklemlenir. Kat bahçeleri, yeşil koridor ve açık dolaşım alanlarına eklemlenerek düşeyde hacimsel süreklilik sağlar. Aynı zamanda alt kotta yer alan sosyal kültürel yaşam avlusu ile üst kottaki Yeşil Koridor/Ekolojik Bağ platformunu bağlayarak mekânsal kullanım olanaklarını zenginleştirir. Sokak izi; Belediye Ana Girişi, Mali Hizmetler Müdürlüğü Girişi ve Kültür ile Sosyal İşler Birimlerinin bulunduğu kata açılan erişim noktalarıyla beslenir. Yalnızca resmi belediye işlevleriyle sınırlı kalmayan bu kurgu, gündelik geçişleri ve kullanım senaryolarını içeren çok katmanlı yatay-düşey ilişkiler ağının temelini oluşturur.

Akdeniz mimarisinin karakteristiğini yansıtan sokak kurgusu, alt-üst kot bağlantılarını başlatarak düşeyde devam eder ve avluyu çevreler. Bu süreklilik yapının Başkanlık katı hariç tüm katlarına düşeyde açık alan erişimi sağlar, kullanıcının iç-dış mekân eşiklerini bulanıklaştırarak alternatifli kullanımlar sunar. Düşey sirkülasyon elemanları erişimleri rahatlatmak adına geniş basaklarla tasarlanmıştır.

Sosyal Kültür Yaşam Avlusu, Kullanım Senaryoları ve Alanda Ticari Birim Yerleşimleri

Alt yaşam avlusu; Belediyenin sosyal ve kültürel yüzüne eklemlenen, gece-gündüz kullanım olanakları sunan ve avlu boşluğuyla belediye kütlesinin odağına yerleşen bir mekândır. Çok amaçlı salon, fuaye, sergi alanı, ticari ve sosyal & kültürel belediye birimleriyle beslenerek yapının kullanım senaryolarını zenginleştirir, hem personele hem de kamuya hizmet eder.

Avlu, üst kottaki mevcut yeşil alanın uzantısı niteliğindeki eğimli yeşil dokuyla birleşerek kesintisiz bir peyzaj sürekliliği kurar. Bu eğimli yüzey aynı zamanda bir etkinlik ve dinlenme zeminine dönüşür. Odaktaki otopark galerisi sayesinde otoparktan kullanıcılara aydınlık ve konforlu bir erişim sağlanırken, otopark kotuna eklenen bahçe ile bu ulaşım şeması güçlendirilmiştir. Yaşam avlusunda ticari birimlerin yanı sıra belediyenin yerel kalkınma modelini ve sosyal belediyecilik ilkelerini görünür kılan kooperatif alanları önerilmiştir. Ada

Kadın Girişimi ve İşletme Kooperatifi gibi yerel üretim modellerine bu avluda yer ayrılmıştır.

Avlu, ticari birimlerin odağını Belediye yapısal izinin merkezinde oluştursa da tasarım alanı bütününde gece ve gündüz kullanımları arttırmak amacıyla ticari odaklar alanın farklı noktalarına dağıtılmıştır. Öneri çarşı promenadına bağlanan birimler, Kuzey yaklaşımını karşılar ve çarşı kütlesiyle mekânsal süreklilik kurar. Bir diğer odak ise batı yönünde, mevcut topografya gözetilerek yerleştirilmiştir. Eğimli bir yüzeyin altına kurgulanan bu alan; yeşil odağa ve önerilen etkinlik amfisine açılır. Eğimli yüzeyin kendisi ise tören alanı yönündeki etkinlik platformuna bakış veren bir seyir yüzeyi oluşturur. Farklı noktalara dağılan bu ticari odaklar, ölçek olarak belediye yapısının önüne geçmeden alandaki kullanım çeşitliliğini artırır.

Belediye Birimleri Mekânsal Dağılımlar

-4.00 kotunda belediyenin sosyal yüzünü temsil eden birim, ticari alanlar, yerel kalkınma modelini destekleyen kooperatif birimleri, sergi salonu, çok amaçlı salonlar ve belediye otoparkı yer alır. 0.00 kotunda Belediye Ana Girişi, Mali Hizmetler Müdürlüğü ve Kültür ve

Sosyal İşler Müdürlüğü yer almakta olup bu birimlere erişim Belediye Sokağı üzerinden sağlanan farklı girişlerle gerçekleşir. Doğu yönünde, kullanım yoğunluğunun görece düşük olduğu noktada başkanlık girişi bulunur. Bu iki kot birbirine sokak ve avlu ile bağlanır. +4.00 kotunda yoğun kullanımlı belediye birimlerinin yanı sıra sosyal teraslarla ilişkilendirilen kütüphane ve kafeterya bulunur. Bu birimler sosyal teraslar aracılığıyla mevcut yeşil alan odağına açılır, bağlanır. +8.00 ve +12.00 kotlarında belediye birimleri, kullanım yoğunluklarına göre derecelendirilerek avlu etrafında konumlanır. +16.00 kotu başkanlık ve doğrudan ilişkili birimlere ayrılmıştır. Başkan yardımcılarına ait birimler ise katlara dağıtılmıştır. +20.00 kotunda yer alan çatı bahçesine bu kottan ulaşılır. Başkanlık katı hariç tüm katlara kapalı dolaşım ağıyla ulaşılabildiği gibi dolaşım yükünü hafifletmek amacıyla açık alanlardan da erişim sağlanabilmektedir. Tüm ofis birimleri ve kapalı dolaşım ağı açık alanlara, kat bahçelerine ve teraslara açılır. Tüm içe ve dışa bakan cepheler insan hareketleri ve peyzaj unsurları ile yapının yaşayan yüzleri olarak var olur.

Materyal Kullanımı

Tasarım, Akdenizli kimliğini malzeme seçimleri üzerinden de ifade eder. Yapısal elemanlarda tercih edilen düz, pürüzlü beyaz yüzeyler iklimsel karakteri ve Akdeniz mimarlık dilini vurgular.

Beyaz yüzey kullanımı; yapı tektoniğinde ışık, boşluk ve gölge diyalektiğini belirginleştirir. İkincil malzeme olarak ahşap tercih edilmiştir. Kabuğun iç yüzeylerinde, oturma elemanlarında ve bazı zemin kaplamalarında ısıl işlem görmüş (thermovood) doğal ahşap kullanılmıştır. Yeşil Koridor/Ekolojik Bağ için önerilen platform, ana yapısal izden ayrıştığı noktada çelik konstrüksiyon ve hafif ahşap elemanlarla kurgulanır. Doğal bitki peyzajı bu platformun karakterini biçimlendirerek doğu yönündeki yeşil alanlara kesintisiz biçimde bağlanır.